آیا کار زیاد با موبایل و لپ‌تاپ باعث ضعیف شدن چشم می‌شود؟

 استفاده روزانه از موبایل و لپ‌تاپ باعث شده خیلی‌ها هر تاری دید یا خستگی چشم را به «ضعیف شدن چشم» نسبت دهند. اما آیا واقعاً موبایل باعث بالا رفتن شماره چشم می‌شود؟ پاسخ کوتاه این است که ضعیف شدن چشم معمولاً یک علت مشخص ندارد. ژنتیک، سن، رشد چشم، نوع عیب انکساری و سبک زندگی همگی می‌توانند در تغییر بینایی نقش داشته باشند. از طرف دیگر، خستگی چشم بعد از چند ساعت کار با نمایشگر لزوماً به معنی افزایش دائمی شماره چشم نیست.

چرا شماره چشم بالا می‌رود؟

یکی از مهم‌ترین عوامل، ژنتیک است. افرادی که سابقه نزدیک‌بینی در خانواده دارند، بیشتر در معرض آن قرار می‌گیرند. سن نیز اهمیت دارد. در کودکان و نوجوانان، چشم هنوز در حال رشد است و به همین دلیل شماره چشم ممکن است طی چند سال تغییر کند. در بسیاری از افراد، این تغییرات در اواخر نوجوانی و سال‌های ابتدایی بزرگسالی کمتر می‌شود؛ هرچند زمان ثابت شدن شماره چشم برای همه یکسان نیست.

فعالیت‌های طولانی در فاصله نزدیک، مانند مطالعه یا استفاده مداوم از موبایل و کامپیوتر نیز به‌خصوص در سنین پایین‌تر از عواملی هستند که هنگام بررسی نزدیک‌بینی مورد توجه قرار می‌گیرند.

آیا موبایل چشم را ضعیف می‌کند؟

استفاده طولانی از موبایل می‌تواند باعث خستگی، خشکی، سوزش، سردرد یا تاری دید موقت شود. وقتی برای مدت زیادی به نمایشگر نگاه می‌کنیم، چشم دائماً روی فاصله نزدیک متمرکز می‌ماند و معمولاً کمتر پلک می‌زنیم. همین موضوع می‌تواند باعث احساس خستگی یا خشکی شود.

اما این حالت با افزایش دائمی شماره چشم یکی نیست. بنابراین اگر بعد از چند ساعت کار با موبایل تاری دید دارید، نمی‌توان بدون معاینه نتیجه گرفت که شماره چشم شما بالا رفته است.

آیا عینک نزدن باعث ضعیف‌تر شدن چشم می‌شود؟

این باور هم بسیار رایج است. در افراد بزرگسال، عینک وسیله‌ای برای اصلاح دید است و عینک نزدن به‌خودی‌خود معمولاً عامل افزایش شماره چشم محسوب نمی‌شود. البته در کودکان شرایط متفاوت است و بعضی مشکلات بینایی باید در زمان مناسب اصلاح شوند. بنابراین نمی‌توان یک توصیه یکسان برای تمام سنین ارائه کرد.

برای کاهش خستگی چشم چه کار کنیم؟

اگر ساعت زیادی با موبایل یا لپ‌تاپ کار می‌کنید، چند عادت ساده می‌تواند به کاهش خستگی چشم کمک کند:

• هر چند وقت یک بار از نمایشگر فاصله بگیرید و به دور نگاه کنید.
• فاصله مناسب با موبایل و مانیتور را حفظ کنید.
• فونت را بیش از حد کوچک نکنید.
• در محیط کاملاً تاریک از صفحه بسیار روشن استفاده نکنید.
• هنگام کار طولانی با نمایشگر به پلک زدن توجه کنید.
• اگر تاری دید یا خشکی ادامه‌دار است، معاینه چشم انجام دهید.

شماره چشم چه زمانی ثابت می‌شود؟

زمان ثابت شدن شماره چشم برای همه یکسان نیست. معمولاً با پایان دوره رشد، تغییرات شماره چشم کمتر می‌شود؛ اما بعضی افراد ممکن است در سال‌های بعد نیز تغییراتی داشته باشند. برای همین پزشک فقط سن فرد را در نظر نمی‌گیرد و معمولاً نسخه‌های قبلی و روند تغییر شماره چشم را نیز بررسی می‌کند. ثابت بودن شماره چشم به‌خصوص برای افرادی که به فکر عمل‌های اصلاح دید هستند اهمیت بیشتری دارد.

اگر شماره چشم ثابت شده باشد، می‌توان عینک را کنار گذاشت؟

برای بعضی افراد، پس از معاینه امکان بررسی روش‌های جراحی اصلاح عیوب انکساری وجود دارد. روش‌هایی مانند لازک، PRK، فمتولیزیک و اسمایل هرکدام شرایط خاص خود را دارند. در عمل لیزیک چشم یا سایر روش‌های حذف عینک، تنها شماره چشم ملاک نیست و مواردی مانند ضخامت و شکل قرنیه، آستیگماتیسم، خشکی چشم و سلامت کلی چشم نیز بررسی می‌شوند.

به همین دلیل ممکن است روشی که برای یک فرد مناسب است، برای فرد دیگری انتخاب مناسبی نباشد.

قبل از عمل حذف عینک چه چیزهایی بررسی می‌شود؟

پیش از تصمیم‌گیری معمولاً مواردی مانند:

• ثبات شماره چشم
• ضخامت و شکل قرنیه
• میزان نزدیک‌بینی، دوربینی یا آستیگماتیسم
• وضعیت سطح چشم
• خشکی چشم
• سابقه بیماری یا جراحی چشم

بررسی می‌شوند.

هدف این معاینات این است که مشخص شود فرد کاندید جراحی هست یا نه و در صورت مناسب بودن شرایط، کدام روش بیشتر با وضعیت چشم او تطابق دارد.

هزینه عمل حذف عینک چطور؟

هزینه نیز یکی از دغدغه‌های افرادی است که به فکر کنار گذاشتن عینک هستند. به همین دلیل برخی مجموعه‌ها امکان عمل حذف عینک اقساطی را فراهم کرده‌اند. مدوپی نیز امکان پرداخت نقدی، اعتباری و اقساطی برای خدمات حذف عینک را در نظر گرفته است. البته انتخاب روش جراحی نباید بر اساس هزینه انجام شود. ابتدا باید شرایط چشم بررسی و روش مناسب مشخص شود و سپس درباره نحوه پرداخت تصمیم گرفت.

چه زمانی تاری دید را جدی بگیریم؟

تاری دید موقت بعد از ساعت‌ها کار با نمایشگر می‌تواند با خستگی یا خشکی چشم مرتبط باشد؛ اما بعضی تغییرات بینایی بهتر است بررسی شوند. اگر تاری دید مداوم شده، برای دیدن اجسام مجبور به جمع کردن چشم هستید، شماره عینک مرتب تغییر می‌کند یا تغییر ناگهانی در دید ایجاد شده است، بهتر است معاینه چشم را به تعویق نیندازید.

بالا رفتن شماره چشم را نمی‌توان فقط به موبایل نسبت داد. ژنتیک، سن، رشد چشم و شرایط فردی نقش مهمی در تغییرات بینایی دارند و استفاده طولانی از نمایشگر بیشتر می‌تواند باعث خستگی و خشکی موقت چشم شود.

اگر احساس می‌کنید دیدتان تغییر کرده است، بهتر است ابتدا شماره چشم و سلامت چشم بررسی شود. برای افرادی که شماره چشمشان به ثبات رسیده نیز روش‌های مختلف حذف عینک قابل بررسی است؛ اما انتخاب بین لازک، PRK، فمتولیزیک یا اسمایل باید بر اساس نتیجه معاینه انجام شود.