ایران‌بروکر: «میانگین امتیاز پلتفرم‌های آنلاین طلا، زیر ۵۰ از ۱۰۰ امتیاز بوده است»

بازار خرید و فروش آنلاین طلا در سال‌های اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده است، اما نتایج یک ارزیابی جدید نشان می‌دهد بخش زیادی از پلتفرم‌های فعال این حوزه هنوز در شاخص‌هایی مانند شفافیت، امنیت، کارمزدها و کیفیت خدمات با چالش‌هایی مواجه‌اند. بر اساس گزارش کمپین «عیار» از ایران‌بروکر، میانگین امتیاز ۱۴ پلتفرمِ بررسی‌شده، کمتر از ۵۰ از ۱۰۰ امتیاز بوده است.

رشد تورم و افزایش تقاضا برای حفظ ارزش دارایی‌ها باعث شده طلا بار دیگر به یکی از گزینه‌های مورد توجه سرمایه‌گذاران تبدیل شود. هم‌زمان، پلتفرم‌های خرید و فروش آنلاین طلا نیز توسعه یافته‌اند و امکان خرید و فروش با مبالغ کمتر را برای کاربران فراهم کرده‌اند. با این حال، گزارش کمپین «عیار» نشان می‌دهد بازار طلای آنلاین همچنان در مرحله‌ای میانی از توسعه خدمات قرار دارد و بسیاری از بازیگران این حوزه هنوز به سطح بالایی از کیفیت خدمات نرسیده‌اند.

میانگین امتیاز پلتفرم‌ها زیر از ۵۰ از ۱۰۰ است

ایران بروکر گزارش می‌کند بر اساس این کمپین، ارزیابی ۱۴ پلتفرم فعال بازار طلای آنلاین نشان می‌دهد در بازه صفر تا ۱۰۰، میانگین امتیاز آن‌ها کمتر از ۵۰ بوده است؛ موضوعی که از وجود چالش‌هایی در بخش‌های مختلف این بازار حکایت دارد. در این ارزیابی، کیفیت خدمات بر اساس سه محور اصلی شامل بازار و کارمزدها، شفافیت و امنیت و همچنین تجربه کاربری و پشتیبانی بررسی شده است.

نگاهی به روش ارزیابی و نحوه امتیازدهی پلتفرم‌های طلا

ایران‌بروکر پیرامون روش انجام این ارزیابی عنوان می‌کند: گزارش حاضر بر پایه یک چارچوب مشخص و قابل راستی‌آزمایی تهیه شده تا مقایسه پلتفرم‌های خرید و فروش طلای آنلاین بر مبنای معیارهای یکسان انجام شود. برای کاهش سوگیری در نتایج، داده‌های مورد استفاده از چهار مسیر مستقل گردآوری شده‌اند؛
شامل آزمون‌های میدانی و استفاده واقعی از خدمات پلتفرم‌ها (از ثبت‌نام و خرید تا برداشت وجه و بررسی عملکرد پشتیبانی)، پایش قیمت‌های خرید و فروش در یک بازه حدوداً ۳۰ روزه و مقایسه آن‌ها با نرخ مرجع طلای ۱۸ عیار، بررسی اسناد و اطلاعات عمومی از جمله قوانین، کارمزدها، گزارش‌های حسابرسی و وضعیت ذخایر، و همچنین تحلیل بازخورد کاربران درباره تجربه استفاده از خدمات، کیفیت پشتیبانی و فرآیند برداشت.

پس از گردآوری اطلاعات، تمامی پلتفرم‌ها بر اساس سه محور اصلی مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند:

• «بازار و کارمزدها» با سهم ۲۵ درصدی
• «شفافیت و امنیت ذخایر» با وزن ۳۵ درصدی
• و در نهایت، «تجربه کاربری و پشتیبانی» با وزن ۴۰ درصدی

در هر یک از این محورها نیز زیرشاخص‌ها بر اساس معیارهای از پیش تعریف‌شده امتیازدهی شده و سپس با اعمال وزن هر بخش، امتیاز نهایی هر پلتفرم محاسبه شده است.

بیشترین وزن این ارزیابی به تجربه واقعی کاربران اختصاص یافته است؛ به این معنا که امتیاز این بخش صرفاً بر پایه ظاهر وب‌سایت یا اپلیکیشن تعیین نشده، بلکه نتیجه بررسی فرآیندهای واقعی مانند ثبت‌نام، خرید، مشاهده فاکتور، برداشت وجه و کیفیت پاسخ‌گویی پشتیبانی است. همچنین در این گزارش اصل «احتیاط در ارزیابی» رعایت شده است؛ به این صورت که هرگاه اطلاعات یا اسناد عمومی و قابل بررسی برای یک ادعا در دسترس نبوده، حداقل امتیاز برای آن شاخص در نظر گرفته شده است. این موضوع به معنای اثبات وجود تخلف یا مشکل در عملکرد پلتفرم نیست، بلکه صرفاً نشان می‌دهد امکان راستی‌آزمایی مستقل آن ادعا برای کاربران وجود نداشته است.

بازار و کارمزدها

این بخش شامل نحوه قیمت‌گذاری طلا، میزان کارمزد واقعی معاملات و اختلاف قیمت خرید و فروش نسبت به نرخ بازار است؛ عواملی که مستقیماً بر هزینه و بازدهی کاربران تأثیر می‌گذارند.

شفافیت و امنیت از مهم‌ترین چالش‌های بازار

گزارش منتشرشده نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از چالش‌های موجود در بازار طلای آنلاین به موضوع شفافیت، امنیت و سازوکارهای نظارتی مربوط می‌شود.

در این میان، موضوعاتی مانند نحوه اعلام پشتوانه طلا، فرآیندهای پاسخ‌گویی، نقدشوندگی دارایی‌ها و ساختار کارمزدها از جمله مواردی هستند که در ارزیابی پلتفرم‌ها مورد توجه قرار گرفته‌اند. همچنین در برخی پرونده‌های مطرح‌شده در این حوزه، گزارش‌هایی درباره تأخیر در برداشت سرمایه از سوی کاربران منتشر شده که اهمیت سازوکارهای نقدشوندگی و پاسخ‌گویی را پررنگ‌تر کرده است.

تجربه کاربری و پشتیبانی

کیفیت اپلیکیشن و وب‌سایت، سرعت انجام معاملات، فرآیند برداشت وجه و نحوه ارائه خدمات پشتیبانی در این بخش بررسی شده‌اند. موضوع تحویل طلای فیزیکی نیز یکی از عوامل اثرگذار بر تجربه کاربران محسوب می‌شود. بر اساس این گزارش، در حال حاضر تنها سه پلتفرم دارای بیش از دو شعبه فیزیکی در سطح کشور هستند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد ضعف بسیاری از پلتفرم‌ها بیشتر در حوزه شفافیت، امنیت و کارمزدهای واقعی مشاهده می‌شود و در برخی موارد، تجربه کاربری مناسب نیز نتوانسته این ضعف‌ها را جبران کند.

نقدشوندگی و پشتوانه طلا همچنان از مهم‌ترین دغدغه‌هاست

گزارش عیار چند چالش اصلی بازار طلای آنلاین را مورد توجه قرار داده است؛ از جمله:

• ابهام درباره پشتوانه واقعی طلا
• ریسک نقدشوندگی و تأخیر در برداشت سرمایه
• نبود چارچوب رگولاتوری مشخص و ضعف نظارت
• اختلاف قیمت خرید و فروش و کارمزدهای پنهان
• فاصله میان تبلیغات گسترده و میزان شفافیت اطلاعات
• تمرکز سرمایه کاربران در یک پلتفرم

در این میان، موضوع نقدشوندگی از جمله مواردی است که در برخی پرونده‌ها مورد توجه قرار گرفته است.

ایران بروکر: «مسئله فقط فروش دارایی نیست، دسترسی به وجه نقد است»

بر اساس بررسی‌های منتشرشده از سوی ایران بروکر، چالش برخی کاربران تنها فروش دارایی نبوده، بلکه دسترسی به وجه نقد در زمان مورد انتظار نیز به یکی از دغدغه‌های اصلی تبدیل شده است. از سوی دیگر، گزارش عیار به مسئله پشتوانه فیزیکی طلا نیز اشاره کرده و معتقد است در برخی موارد، ادعاهای مطرح‌شده درباره ذخایر طلا برای کاربران به‌طور کامل قابل راستی‌آزمایی نیست؛ موضوعی که نگرانی‌هایی درباره ریسک خالی‌فروشی ایجاد کرده است.

تنها سه پلتفرم امتیاز بالاتر از ۵۰ کسب کردند

براین اساس، سه پلتفرم «ملی‌گلد»، «وال‌گلد» و «طلاین» بالاترین امتیاز را در میان پلتفرم‌های بررسی‌شده کسب کرده‌اند.

انتخاب آگاهانه؛ مهم‌ترین توصیه برای کاربران

در جمع‌بندی این گزارش تأکید شده است که رشد بازار طلای آنلاین لزوماً به معنای کاهش ریسک‌های سرمایه‌گذاری نیست و کاربران باید علاوه بر توجه به تبلیغات و سهولت استفاده، شاخص‌هایی مانند شفافیت، نقدشوندگی، کارمزدهای واقعی و وضعیت پشتوانه دارایی را نیز در تصمیم‌گیری‌های خود مدنظر قرار دهند.

همچنین مسئله اصلی در بازار طلای آنلاین تنها دسترسی آسان‌تر به خرید و فروش طلا نیست، بلکه آگاهی از ریسک‌ها و ارزیابی کیفیت خدمات پلتفرم‌ها نیز نقش مهمی در تجربه کاربران ایفا می‌کند.