۱۴۰۴، سال سختی که صنعت بازاریابی ایران پشت‌سر گذاشت

مطمئناً سال ۱۴۰۴ برای اغلب مارکترها در ایران سال سختی بود. سالی که دو جنگ تحمیلی و یک برهه ناآرامی اجتماعی را تجربه کرد و به تبع آن‌ها، قطعی اینترنت، تغییر رفتار مصرف‌کنندگان، سیاست‌های انقباضی برندها و کاهش بودجه گریبان واحدهای بازاریابی و همچنین آژانس‌ها و شرکت‌های خدمات بازاریابی را گرفت.

به طور کلی و احتمالا در همه کشورها، با وقوع هر بحران، واحدهای بازاریابی اصطلاحاً با Budget cuts مواجه می‌شوند و فضای کسب‌وکار کشور ما در این سال نیز از این قاعده مستثنی نبود. با بحران‌هایی مانند جنگ به سرعت رفتار مصرف‌کننده تغییر کرد، برندها سیاست‌های انقباضی به خود گرفتند و فعالیت‌های ارتباطی و پرفورمنسی با افت شدید بازدهی مواجه شد و در نتیجه آن، ماهیت این دست فعالیت‌ها در اولویت‌های پایین‌تری در سازمان قرار گرفت. اینجاست که متخصصین بازاریابی و ارتباطات منابع کمتری دارند و در بسیاری از موارد با تعدیل نیرو هم مواجه می‌شوند؛ آژانس‌ها با کاهش تقاضای خدمات مواجه می‌شوند و فریلنسرها هم شرایط سختی را روبروی خود می‌بینند. سال ۱۴۰۴ سال سختی برای جامعه بازاریابی ایران بود.

تجربه‌هایی که برای ادامه راه

این روزها بیش‌ازپیش مارکتینگ را به Promotion محدود نکنید

توشه‌ای که می‌توان از این سال به سال جدید برد، لزوم کاهش وابستگی اهداف و استراتژی‌های بازاریابی به بودجه است. بازاریابی فقط تبلیغات، فعالیت‌های ارتباطی، کمپین و انتشار محتوا نیست. در این شرایط از میان آمیخته‌های بازاریابی باید تمرکز بیشتری را متوجه پارامترهای مهم دیگر بازاریابی یعنی Price، Place و Product نمود. ابزارهایی که تاثیرپذیری کمتری از بحران‌ها و در نتیجه Budget Cuts دارند و اثرات بلندمدت‌تری بر سازمان می‌گذارند. در چه میزان از کسب‌وکارها و برندهای ایرانی، واحدهای بازاریابی به طور جدی درگیر مسئله قیمت‌گذاری هستند و برای قیمت‌گذاری محصولات و خدمات، برنامه دارند، تدوین استراتژی و اجرا و اصلاح فرایند می‌کنند؟ در برندهای FMCG یا کالاهای بادوام چقد واحدهای بازاریابی روی طراحی، اصلاح، توسعه و تغییر محصولات تخصص و آتوریتی اعمال نظر دارند؟ در کسب‌وکارهای خدماتی آیا واحدهای پروداکت با بازاریابی یکپارچه شده‌اند؟ (مقاله تکمیلی) شبکه توزیع چه‌طور؟ مارکترها به دنبال بهینه‌سازی توزیع محصول و خدمات و اصلا توسعه فروش و ارائه خدمات از طریق نقاط فروش جدید هستند؟ این‌ها نمونه‌هایی از برنامه‌هایی‌ست که واحدهای بازاریابی می‌توانند بیش از پیش درگیر آن شوند.

در اینجا وظیفه مهمی که مدیران بازاریابی در سازمان‌ها و در مواجهه با مدیران بالادستی خود دارند، آگاه‌سازی آنان از حکایت بالاست؛ این که واحدهای بازاریابی وظایفی گسترده‌تر و فراتر از اجرای کمپین دارند. این متقاعدسازی گام مهمی‌ست در جهت جلوگیری یا کاهش شدت تعدیل‌هایی که ممکن است در هفته‌های پیش‌رو متوجه متخصصین حوزه بازاریابی در همه صنایع شود.

لزوم توسعه فعالیت به بازارهای فرامرزی

تجربه دیگری که سازمان‌های موفق‌تر در این سال از خود نشان می‌دهند، اهمیت بالای توسعه فعالیت‌ها به بازارهای بین المللی‌ست. برندهایی که بازارهایی خارج از ایران و کشورهای همسایه را در سبد مصرف‌کنندگان خود داشتند، ریسک خود را کاهش دادند.

اهمیت فعال‌سازی ارتباطات در بسترهای بومی

نکته حائز اهمیت دیگه این که با توجه به قطعی اینترنت بین‌الملل در ۳ مقطع در سال ۱۴۰۴، بیش از پیش مطمئن شدیم که سرمایه‌گذاری روی چنل‌های بازاریابی و پرفرمنسی داخلی در فضای دیجیتال، دیگر یک الزام است. از پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی بومی گرفته تا VODها و همچنین توجه ویژه به دارا بودن وبسایت اختصاصی، به‌روز و پایدار، در کنار شبکه‌های اجتماعی.

امید آن که سال ۱۴۰۵ با پایان یافتن جنگ و سایه‌اش، سال رونق کسب‌وکارها و صنعت بازاریابی و تبلیغات کشور باشد.