در بازه زمانی جنگ، تقاضای سفر حذف نشد، هدف از رزرو اقامتگاه تغییر کرد

جاباما گزارشی را منتشر کرده که روایت‌گر تغییر رفتار مصرف‌کننده در جنگ اخیر نسبت به بازه زمانی مشابه در سال گذشته است. براساس این داده‌ها طول اقامت‌ها افزایش داشته، شهرهای شمالی رزرو بیشتری به خود اختصاص دادند و فاصله رزرو تا ورود کاهش یافت. داده‌های جاباما نشان می‌دهد در بازه زمانی جنگ، تقاضای سفر حذف نشد، بلکه محتاطانه‌تر، منعطف‌تر و لحظه‌آخری‌تر شد و هدف از رزرو اقامتگاه تغییر کرد.

گردشگری ایران در سال‌های اخیر به ویژه سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ چند بحران جدی را از سر گذرانده است؛ بحران‌هایی که در میانه وضعیت سخت اقتصادی، صنعت سفر و بازار اجاره اقامتگاه و ویلا را شکننده‌تر کردند.

گزارش اخیر جاباما، رفتار کاربران این پلتفرم را در بازه‌های زمانی سفرهای نوروزی سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ مرور می‌کند؛ با تمرکز بر همزمانی چند شاخص مهم، از جست‌وجو و رزرو تا لغو، طول اقامت و تغییر مقصدهای پرتقاضا و حتی نوع اقامتگاه مطلوب کاربران.

رشد ۶۷ درصدی طول اقامت‌ها در جنگ

طول اقامت کاربران در ۱۴۰۵ فقط تابع تعطیلات نوروزی نبود. در هفته‌های نخست جنگ، میانگین طول اقامت بالا رفت و به حدود ۲.۵ اتاق‌شب نزدیک شد. بخشی از رزروها دیگر «سفر تفریحی کوتاه» نبودند و می‌توانستند کارکردی محتاطانه‌تر و طولانی‌تر پیدا کنند. این در حالی‌ست که در نوروز ۱۴۰۴ روند رزرو  اتاق‌شب ثبات بیشتری داشت و اغلب در محدوده ۱.۵ شب حرکت می‌کرد و این یعنی رشد ۶۷ درصدی این شاخص.

با نزدیک شدن به آتش‌بس و کاهش تنش‌ها، میانگین طول اقامت دوباره افت کرد و به سطح سال قبل نزدیک شد. به نظر می‌رسد در هفته‌های پرتنش، اقامت‌ها طولانی‌تر شدند؛ اما با تغییر فضای خبری، الگوی اقامت دوباره به رفتار عادی‌تر سفر نزدیک شد.

آغاز و پایان جنگ، کم‌رزرو‌ترین روزها

کمترین میزان رزرو اقامتگاه در جاباما در دو روز ثبت شد: ۹ اسفند ۱۴۰۴ و ۱۸ فروردین ۱۴۰۵؛ یعنی روز شروع جنگ و روز اعلام آتش‌بس. این همزمانی نکته مهمی درباره رفتار سفر نشان می‌دهد: در روزهایی که خبرهای بزرگ و با اهمیت ملی منتشر می‌شوند، تصمیم‌گیری برای سفر ممکن است متوقف شود یا به تعویق بیفتد.

اصفهان و شیراز از اولویت‌های سفر خارج شدند

جست‌وجوی بدون مقصد در جاباما نسبت به سال گذشته ۱۱ درصد افزایش یافت؛ به‌طوری که در بیش از نیمی از جست‌وجوهای کاربران، نام شهر یا مقصد خاصی دیده نمی‌شود. این افزایش می‌تواند معنادار باشد: بخشی از کاربران در گام اول به‌دنبال «جایی برای رفتن» بودند، نه الزاماً مقصدی از پیش تعیین‌شده.

به بیان دیگر، به نظر می‌رسد ذهنیت سفر از «می‌خواهم به رشت بروم» به چیزی شبیه این نزدیک شد: «می‌خواهم بروم؛ کجا امن‌تر، نزدیک‌تر و در دسترس‌تر است؟». در میان مقاصد مشخص، چالوس و نوشهر که در سال گذشته در فهرست ۱۰ مقصد برتر نبودند، در نوروز ۱۴۰۵ جایگاه بالاتری گرفتند. در مقابل، قشم از رتبه ۵ به رتبه ۳۰ سقوط کرد و اصفهان -یک از مقاصد کلاسیک سفرهای نوروزی- به رتبه ۲۰ رسید.

طی جنگ تقاضای سفر حذف نشد

بررسی آمار رفتار کاربران پیش و پس از نوروز ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که مردم با وقوع جنگ و در شرایط عدم قطعیت الزاماً از سفر منصرف نشدند. آنها همچنان جست‌وجو کردند، همچنان رزرو کردند؛ اما معیارهای تصمیم‌گیری‌شان تغییر کرد.

پیش از بحران، الگوی غالب سفر می‌توانست این باشد: «تعطیلی داریم، مقصد را از قبل انتخاب می‌کنیم، اقامتگاه را رزرو می‌کنیم.» در این بازه، الگو بیشتر شبیه این شد: «ببینیم شرایط چطور است، کجا امن‌تر و نزدیک‌تر است، چه چیزی موجود است، سریع تصمیم بگیریم.»

به عبارت دقیق‌تر، تقاضای سفر حذف نشد؛ محتاط‌تر، نزدیک‌تر، منعطف‌تر و لحظه‌آخری‌تر شد. نقشه سفر مردم در جنگ تغییر کرد؛ نه فقط بر اساس جذابیت مقصد، بلکه بر اساس حس امنیت، امکان بازگشت و کنترل‌پذیری تصمیم. در این بازه، جست‌وجو و رزرو در روزهای خبرهای بزرگ افت کرد، جست‌وجوی بدون مقصد افزایش یافت و اقامتگاه‌هایی مثل روستایی رشد بیشتری در جست‌وجو نشان دادند. در نتیجه، می‌توان گفت در نوروز جنگی، سفر برای بخشی از کاربران فقط برنامه‌ای برای تفریح نبود؛ راهی برای فاصله گرفتن، کنترل‌پذیر کردن شرایط  و پیدا کردن جایی امن‌تر برای ماندن بود.

نسخه کامل‌تر این گزارش را از این لینک بخوانید.