تبلیغات گسترده جای رقابت کیفی را در بازار رمزارز ایران گرفته است

به گزارش دی‌ام برد، ایران‌بروکر، پلتفرم فعال در زمینه بررسی و انتخاب صرافی‌های ارزهای دیجیتال پیش از جنگ ایران و اسراییل، با هدف شفاف‌سازی بازار داخلی در فقدان رگولاتور رسمی و واکنش‌های مقطعی حاکمیت گزارشی از ارزیابی عملکرد ۲۰ صرافی ارز دیجیتال در ایران تهیه کرده بود و جنگ ایران و اسراییل انتشار این گزارش را به تعویق انداخت. آمارهای این گزارش پیش از جنگ نشان می‌داد که صرافی رمزارزی نوبیتکس با امتیاز ۸۱.۸۹ درصدی، پیشتاز است. اما هک شدن پلتفرم نوبیتکس در جنگ بازی را عوض کرد. 

حال ایران بروکر ضمن انتشار این گزارش در محتوای جدیدی اشاره کرده است که بازار رمزارز ایران، طی سال‌های اخیر به شکلی شتاب‌زده و بی‌ساختار توسعه یافته است؛ اما این رشد پرسرعت، بر بستری فاقد ساختارهای نظارتی، امنیتی و شفاف بنا شده است. 

لینک دسترسی به نسخه کامل گزارش ایران بروکر

تاب‌آوری صنعت رمزارز پایین است

این مجموعه رخدادهای بحرانی خرداد ۱۴۰۴ از جمله حملات سایبری، اختلال در اینترنت، و واکنش‌های ناگهانی نهادهای ناظر به‌طور مثال بستن‌ درگاه‌ها، نشانه‌هایی روشن از تاب‌آوری پایین این صنعت دانسته و اشاره کرده است که ارزیابی داده‌محور اخیر از سوی ایران‌بروکر که پیش از بحران‌های خرداد ۱۴۰۴  درباره ۲۰ صرافی رمزارز داخلی، انجام شده بود شکنندگی این صنعت را در برابر پیش‌آمدهایی پرخطر پیش‌بینی کرده بود. اما به دلیل تجربهٔ جنگ ۱۲ روزه و سایر اتفاقات انتشار آن به تعویق افتاد.
گزارش ایران‌بروکر تصویری دقیق از عملکرد بازیگران اصلی این بازار ارائه می‌دهد که با توجه به اتفاقات اخیر زمینه را برای بازنگری راهبردی به صنعت فراهم کرده است.

تصویر عددی بازار؛ چه کسانی بازیگران اصلی‌اند؟

گزارش جامع ایران‌بروکر بر پایه داده‌های سه‌ماهه کاربران و تحلیل شش شاخص کلیدی، عملکرد ۲۰ صرافی رمزارزی ایران را ارزیابی کرده است. این شاخص‌ها شامل تنوع بازار، ساختار کارمزد، تجربه کاربری، امنیت، شفافیت شرکتی و دسترسی‌پذیری داده‌هاست. نتایج ارزیابی، از وجود شکاف کیفی جدی میان صرافی‌ها حکایت دارد:

• نوبیتکس با امتیاز ۷۸.۸۹ درصدی، تنها بازیگر پیشتاز بازار معرفی شده و در چهار شاخص، عملکردی در سطح سقف مدل ارزیابی داشته است. 
• صرافی‌های اکسیر، تبدیل، والکس و بیت‌پین در رده بازیگران اصلی قرار گرفته‌اند، اما در برخی حوزه‌ها چون امنیت یا شفافیت، با ضعف‌هایی همراه بوده‌اند. 
• هفت صرافی در دسته میانه‌روها قرار گرفته‌اند که علی‌رغم توانایی نسبی در یک یا دو حوزه، در سایر معیارها از استانداردهای حداقلی فاصله دارند. 
• گروه حاشیه‌نشین‌ها نیز متشکل از هشت پلتفرم است که در حداقل سه شاخص کلیدی عملکرد ضعیفی داشته‌اند و در صورت تداوم مسیر فعلی، با خطر حذف از رقابت مواجه‌اند. 

تحلیل‌های مکمل از میزان بازدید ماهانه وب‌سایت‌ها و جست‌وجوی نام برند در گوگل، نشان می‌دهد که نوبیتکس از نظر محبوبیت و آگاهی عمومی نیز با اختلاف چشم‌گیر از دیگر رقبا پیشی گرفته است. این تمرکز سنگین اعتماد، در عین حال که نشانه‌ای از مزیت رقابتی است، در زمان بحران به تهدیدی سیستمی برای کل بازار تبدیل می‌شود. چنان‌که پس از هک نوبیتکس اگر مدیریت بحران اتفاق نمی‌افتاد، بی‌اعتمادی کاربران و ناظران نسبت به صنعت باعث فروپاشی تدریجی آن و خروج قابل توجهی از سرمایه‌ها می‌شد. 

زیرساخت ناکارآمد، آسیب‌پذیری همگانی

ایران بروکر در تحلیل خود با تاکید براینکه هک نوبیتکس ثابت کرد که حتی بازیگران اصلی بازار نیز در برابر تهدیدات دیجیتال، فاقد آمادگی کامل هستند، اشاره کرده است که این حملات نه‌تنها چالش‌های فنی، بلکه نارسایی‌های نهادی و ضعف در تنظیم‌گری را نیز نمایان کردند.
اگرچه با توجه به نگارش گزارش پیش از هک نوبیتکس، این صرافی در بخش امنیت بالاترین رتبه بین صرافی‌ها را به دست آورده اما حقیقت غیرقابل انکار این است که هک پیش‌آمده می‌توانست هرکدام از صرافی‌‌های این گزارش را هدف‌گرفته و از مدار خارج می‌کرد.

ریشه بحران؛ رشد بی‌ضابطه در غیاب مسئولیت‌پذیری

موفقیت صرافی‌ها در جذب کاربر، به‌جای آنکه از رقابت در کیفیت خدمات، امنیت و شفافیت حاصل شود، بیشتر بر تبلیغات و حجم معاملات استوار بوده است. در غیاب چارچوب‌های نظارتی، رشد این صنعت بیشتر به یک مسابقه نمایشی با بودجه‌های کلان شبیه است تا رقابتی بر پایه مسئولیت‌پذیری واقعی.

هم‌زمان، نهاد ناظر نیز به جای تدوین سازوکارهای حمایت‌گر و پیشگیرانه، یا منفعل عمل کرده‌ یا با تحمیل الزامات ناکارآمد در عمل مانع توسعه سالم بازار شده است. تجربه بحران اخیر، نشان داد که در نبود چارچوب‌های مشخص، مسئولیت جبران خسارت فقط بر دوش صرافی‌ها و امید به توان مالی آن‌ها برای گذار از بحران است. 

 گزارش ایران‌بروکر و رخداد اخیر نشان می‌دهد بازار رمزارز ایران، در مرز باریکی میان فرصت و بحران ایستاده و اگر دولت، صرافی‌ها و کاربران هرکدام سهم خود را در قالب «قرارداد اجتماعی رمزارزی» برعهده نگیرند، نمی‌توان آینده‌ای امن‌تر، شفاف‌تر و کارآمدتر برای صنعت رمزارز کشور متصور شد.

لینک دسترسی به نسخه کامل گزارش ایران بروکر